Category: Regionalna ekonomija

Balkanske vode-Dječjim stripom protiv poplave, knjigom za čiste rijeke

Što se dogodilo? Područje niskog tlaka zraka imenovano “Yvette” ili “Tamara” uzrokovalo je 14. – 16. svibnja 2014. poplave na području Balkana. Oborine u Hrvatskoj, Srbiji i Bosni i Hercegovini bile su najobilnije u 120 godina otkako se bilježe meteorološka mjerenja. Kiše, aktivirane bujice i klizišta podigle su vodostaje rijeka što je dovelo do poplavljivanja…

Srbija (Makedonija) i Bugarska: plate po stanovniku po regionima IX 2013

Mи са браћом Бугарима имамо много више сличности него са било којим другим народом у свету: исту веру, сличан језик, Ћирилицу, ратове, окупације и ослобађања, комунизам и краљеве… Још нисмо као Бугари достигли цивилизацијско достигнуће да магарце предлажемо за градоначелнике и скупштину, али ако би се мало више окренули погледом на Исток, можда би нам…

Balkanska sirotinja, plate po stanovniku

Priloženi podaci odnose se na različite vremenske trenutke. -         Podaci za Srbiju i Crnu Goru odnose se na septembar 2013; -         Podaci za Federaciju BiH odnose se na avgust 2013; -         Podaci za Bugarsku su iz drugog tromesečja 2013; -         Podaci za Hrvatsku, Republiku Srpsku i Sloveniju su za 2012 godinu. Obuhvat podataka, takođe se razlikuje. Za Hrvatsku i…

Bosansko Hercegovačka sirotinja

– plate po stanovniku po opštinama (RS) i kantonima (Federacija BiH) Sledeći tekst, sa istim pokazateljima, će biti naslovljen kao “Balkanska sirotinja” jer će uključivati podatke o zaradama po stanovniku još iz Srbije i Crne Gore, i iz Hrvatske i Makedonije, ukoliko je moguće pronaći podatke u statističkim godišnjacima za poslednje dve. Za KiM i za Albaniju sumnjam da…

Evropski regioni: Turizam, neka poređenja

U priloženih 5 tabela su neka poređenja Srbije i drugih BJR sa podacima iz Eurostat regional yearbook za 2013 godinu. Dodao sam podatke za Federaciju BiH (2011), Republiku Srpsku (2012), ne i za Distrikt Brčko, i za Crnu Goru samo nedostajući broj ležajeva po kilometru kvadratnom (157,7 hiljada ležajeva na teritoriji od 13.820 kvadratnih kilometara).…

Evropski regioni: Poljoprivreda

Podaci su iz Regional statistical yearbook za 2013 godinu, a koji se odnose na 2011 godinu, dok sam ja dodavao podatke za Srbiju za 2013. godinu i nedostajuće za Crnu Goru, BiH,  Republiku Srpsku, UNMIK Kosovo za 2011. ili 2012. godinu. Prva tabela rangira regione prema udelu poljoprivrede u BDP-u. Sasvim je logičan rang da…

Evropski regioni: Stope zaposlenosti i nezaposlenosti radno-aktivnog stanovništva i cena rada

Pošto nema podataka za Srbiju, u Regional Statistical Yearbook-u za 2013 godinu, a grdno sluteći dno liste, tendenciozno sam dodao i najnovije podatke o stopi zaposlenosti u Albaniji, Bosni i Hercegovini i u UNMIK Kosovu. Albanije mi baš i nije pomogla, što ove druge dve jesu. Stopa zaposlenosti u Srbiji, u uzrastu od 15 do…

Pet godina ekonomske krize i njeni rezultati u Srbiji po okruzima i opštinama

Analitička aktivnost portala markoekonomija.org, i ranije ekonomija.org, traje tačno pet godina koliko je prošlo od izbijanja svetske ekonomske krize, a koja se danas suzila na Evropu. Ekonomske frustracije velike i razvijene zemlje prazne bombardovanjem Arapskih zemalja, te se na našu sreću nisu dosetile da i mi postojimo kao dežurni krivci. Ali, i bez bombardovanja imamo…

Regional GDP per capita in the EU in 2010: eight capital regions in the ten first places

http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/1-21032013-AP/EN/1-21032013-AP-EN.PDF In 2010, GDP per capita, expressed in terms of purchasing power standards, in the EU27‘s 270 NUTS-23 regions ranged from 26% of the EU27 average in the region of Severozapaden in Bulgaria, to 328% of the average in Inner London in the United Kingdom. This information is taken from data released by Eurostat, the…

Promena broja zaposlenih po regionima i delatnostima u 2012 u odnosu na 2011

U 2012 godini, ne računajući zaposlene u vojsci i policiji, prosečan broj zaposlenih lica u Srbiji iznosio je 1.727.138 i smanjen je za 19.090 lica u odnosu na 2011 godinu. U tabeli su priloženi podaci o o broju zaposlenih po regionima i delatnostima a mi ćemo izneti par zapažanja na osnovu ove tabele: -       Broj zaposlenih…

Šoping mol ekonomija: Promena broja zaposlenih i investicije po zaposlenom 2006-2011

U martu prošle godine broj zaposlenih lica u Srbiji smanjen je za 338.895 lica u odnosu na prosečan broj u 2005. godini, što je relativno smanjenje za 16,4%. Najmanji relativan pad imao je Beograd, za 6,9%, zatim Vojvodina, za 17%, dok je smanjenje u Šumadiji i Zapadnoj Srbiji iznosilo 21%, a u Južnoj i Istočnoj…

Investicije u nova osnovna sredstva u 2011 po oblastima i opštinama

Današnje investicije u osnovna sredstva formiraju budućnost u Srbiji za sedam ili deset godina. Gde se investira, troši se novac, otvaraju se nova radna mesta (ili opstaju stara) i formira se i menja ekonomska struktura. U 2011 godini, prema podacima iz statističkog godišnjaka „Opštine i regioni u Srbiji 2012“ u Srbiji je bilo realizovano 493…

Crna Gora: Odnos broja zaposlenih, penzionera i nezaposlenih po opštinama u 2011

U tekstu su korišćeni podaci iz „Statistički godišnjak 2012“ sa stana 288, za zaposlene i nezaposlene i 290, za penzionere. Za prve je izvor podataka Poreska uprava, a za druge Fond PIO Crne Gore. Broj zvanično nezaposlenih u Crnoj Gori se kreće oko 30 hiljada. Međutim, zdravstveno osiguranje i slična socijalna prava na osnovu nezaposlenosti…

Promena broja zaposlenih i nezaposlenih po oblastima i okruzima 2010-2011

U opštinskom godišnjaku za 2012 godinu objavljeni su podaci o broju nezaposlenih po oblastima i opštinama u decembru 2011. Ovi podaci su dovedeni u vezi sa brojem zaposlenih u martu 2010 i 2011 kako bi se ispitalo da li postoji logična veza između promena ove dve veličine: rast broja zaposlenih smanjuje broj nezaposlenih i obratno.…

Promena ranga razvijenosti opština mereno platama po stanovniku, 2008-2012

Priložena tabela prikazuje opštine i gradove rangirane prema promeni u rangu razvijenosti u .2012 u odnosu na 2008. godinu. Osnovnu motivaciju za njeno stvaranje predstavlja nagli skok opštine Rača koja je sada na 3. mestu, nakon Novog Sada i Beograda, dok je pre krize bila jedna od najnerazvijenijih opština u Srbiji. Njen skok posledica je…

Gubitnici i dobitnici ekonomske krize po kategorijama stanovništva i oblastima Srbije

Od izbijanja svetske ekonomske krize možemo reći da je jako malo dobitnika, a da je najveći deo stanovnika gubitnik. Ovde bi smo kao dobitnike definisali one kojima su povećani prihodi, dok su gubitnici oni kojima su primanja smanjena ili su sprečeni da do bilo kakvih primanja dođu. Najveći gubitnici ekonomske krize u Srbiji su: -         Nezaposlena…

Transferi gradovima i opštinama iz budžeta Republike Srbije u 2013. godini

Budžetom za 2013 godinu planirano je da se transferiše lokalnim budžetima 35,3 milijarde dinara, što je oko 1,1% BDP-a Srbije. U tabeli su priloženi podaci iz popisa stanovništva, broj zaposlenih u martu ove godine, procenjeni fond zarada u 2011 godini i zarade po stanovniku u toj godini i poslednji podatak o broju nezaposlenih po opštinama…

Broj putničkih automobila na 1.000 stanovnika: poređenje evropskih regiona i BJR

U tabeli koja je priložena podaci su iz Eurostat regional yearbook 2012, a dodati su podaci za BiH i Srbiju iz 2011. i za Makedoniju i Crnu Goru iz 2010. godine. Sam podatak o broju putničkih vozila na 1.000 stanovnika ne govori ništa o kvalitetu automobila, prosečnoj starosti, vrednosti, klasi… Na primer u Bosni i…

Srpski regioni u evropskim regionalnim poređenjima

Eurostat Regional yearbook za 2012. godinu izašao je 11. oktobra. Kada se radi o nacionalnim računima nije doneo poređenje BDP-a po stanovniku za 2011. godinu, ali je zato obogaćen podacima na trocifrenom nivou NUTS. Priložene su dve tabele. Prva je rang srpskih regiona u odnosu na dvocifrene regione u Evropskoj Uniji, uvećanoj za podatke Makedonije,…

Odnos broja zaposlenih u primarnom i sekundarnom sektoru prema drugim kategorijama stanovništva

Primarni sektor predstavljaju poljoprivreda, šumarstvo, ribarstvo i rudarstvo, a sekundarni čine prerađivačka industrija, snabdevanje električnom energijom, gasom i parom, snabdevanje vodom i upravljanje otpadnim vodama i građevinarstvo.  Tercijalni sektor predstavljaju svi vidovi usluga. Ud seprembra 2008. godine do maja ove godine broj zaposlenih lica u Srbiji smanjen je za 261.540. Najveće smanjivanje broja zaposlenih imali…

NUTS2: Rang Vojvodine i Centralne Srbije kod svinja, krava, ovaca i koza

Kandidaturu za članstvo u EU najviše volim zato što će se srpski podaci postepeno ubacivati u baze Eurostat-a, što će olakšati analitički rad. Kad sam već dao istorijsku perspektivu stočarstva u Srbiji, red je da uporedimo sadašnje stanje sa regionima u EU i zemljama kandidatima. U bazi Eurostat-a podaci za stočarstvo nisu ažurni, ima ih…

Udeo Vojvodine u srpskim podacima APR-a

Podaci APR-a o merama za regionalni razvoj imaju ukupne podatke za Srbiju, po regionima, oblastima i opštinama. Bez želje za dubljom analizom iznosim par mogućih zapažanja na osnovu uporedivih podataka. Vojvodina je, na osnovu popisa stanovništva učestvovala sa 26,9% u ukupnom stanovništvu. Na osnovu ovog procenta treba posmatrati ostale pokazatelje, da li su za Vojvodinu…

Budžet AP Vojvodine

Prošlu godinu je, prema podacima iz statističkog biltena Javne finansije ministarstva finansija, Vojvodina imala ukupna budžetska primanja u iznosu od 47 milijardi dinara, izdatke 46,7 milijardi dinara uz budžetski suficit od 310 miliona dinara. U 2011. godini je došlo do velikog pozitivnog zaokreta nakon deficita od 8 milijardi dinara u 2010. godini. Do poboljšanja salda…

Odstupanja u razvijenosti glavnih gradova BJR u odnosu na ostatak teritorija

Istraživanja, poput ovog, nose u sebi opasnost zloupotreba u političke svrhe, usled metodoloških i svih drugih ograničenja. Kao što svakog meseca ispratim odstupanje u fondu zarada Beograda i Novog Sada u odnosu na ostatak Centralne Srbije i Vojvodine, tako sam uzeo da istražim slične pokazatelje za druge bivše jugoslovenske republike (BJR). Lepo je išlo sa…

Republika Srpska: kretanje zarada po opštinama 2006-2010

U Republici Srpskoj (prema podacima iz Statističkog godišnjaka Republike Srpske za 2011) je takođe evidentirana divergencija u kretanjima između Banja Luke i ostatka RS, ali je opština promena mnogo manja nego u Srbiji. Između ostalog to je i posledica industrijskog rasta od tridesetak posto od 2008. godine, ali i prostorne disperzije državne uprave.   Broj…

Udeo Ljubljane u broju zaposlenih i fondu isplaćenih zarada u Sloveniji

Pretpostavljam da postoji redovna avionska linija Podgorica-Ljubljana, ali u modernom vremenu nije neophodno putovati avionom, uzmete google maps i istražite i najskrovitija mesta na našoj planeti. A internet omogućava da dođete do najbizarnijih podataka, detalja… Kad sam već analizirao plate u Crnoj Gori, i pretpostavio da Slovenija odstupa od uobičajenih jugo-klišea otputujem do statističkog zavoda…

Podgorizacija Crne Gore

Crna Gora: Zaposleni, prosečne zarade i fond isplaćenih zarada u 2011. godini Pošto svakog meseca analiziram prostorno koncentrisanje ekonomije u Srbiji u Beogradu i Novom Sadu, zapali su mi za oko slični podaci u Crnoj Gori. Interesantno bi bilo istražiti relativan rast i Sarajeva, Skoplja i Zagreba u odnosu na ostatak ekonomije, dok za Ljubljanu…

Srbijanski regioni u evropskim regionalnim poređenjima

Od deteta sam gajio ljubav za geografiju, toliko veliku da sam i doktorirao na temi prostorne ekonomije kod prof.dr. Oskara Kovača (Aglomeracije i međunarodni tokovi trgovine). Znači, uvek sam se trudio, a i danas, da posmatram prostor i promene u prostoru, a ne da uzimam podatke o zemljama zdravo za gotovo. Kada sam doktorirao koristio…

Promene u stepenu razvijenosti u Srbiji po okruzima i gradovima – istorijski osvrt

O razlikama u stepenu razvijenosti unutar Srbije se mnogo govori, ali postoji relativno malo analitičkih materijala koji se ovom problematikom bave. Tekst i priložena tabela imaju za cilj da obogate analitički materijal u vezi sa kretanjem regionalne razvijenosti u Srbiji. Na osnovu podataka o broju stanovnika i narodnom dohotku izvršen je obračun narodnog dohotka po…

Regionalni razvoj i kurs dinara

Da bi mišljenje od puke intuicije i nagađanja postalo empirijski potvrđeno biće mi potrebna Sašina pomoć u ekonometriji. Na žalost, kvalitet dostupnih podataka je osnovni problem za ozbiljnije istraživanje.   Pošto nemamo metodološki koherentnu dužu vremensku seriju o društvenom proizvodu, narodnom dohotku ili bruto domaćem proizvodu poslužio sam se podacima o udelima izabranih oblasti u…

Regionalna odstupanja u razvijenosti

Merena mesečnim primanjima penzija i zarada po stanovniku Prema podacima RZS na osnovu ankete o potrošnji stanovništva četiri petine ukupnih primanja stanovništva čine zarade i penzije. Na osnovu ovog podatka pokušaću da ilustrujem regionalnu distribuciju primanja stanovništva. Ukupna primanja su veća za 25% od izračunatih i verovatno postoje velike razlike u odstupanju ukupnih primanja od…